• Home
  • Elias van Felix Mendelssohn Bartholdy

Elias van Felix Mendelssohn Bartholdy

266px Mendelssohn BartholdyElias was het tweede grote oratorium dat Mendelssohn componeerde en het ontstaan ervan liep niet van een leien dakje. Na Paulus, dat een groot succes was, wilde Mendelssohn met een andere librettist werken, maar uiteindelijk moest hij toch opnieuw zijn toevlucht nemen tot de theoloog Schubring, en na heel wat getreuzel kwam de compositie in een stroomversnelling toen de directeur van het Muziekfestival van Birmingham hem in 1845 de opdracht gaf voor een oratorium. Het onderwerp lag toen al vast: Mendelssohn had beslist het verhaal van de profeet Elias te componeren. Elias moet optornen tegen de goddeloosheid van de Joden die door plagen gestraft worden.

Het verhaal bestaat uit losse taferelen ontleend aan het boek der Koningen. Ze beschrijven de droogte, de afgoderij, het verzet van het volk tegen de profeet en uiteindelijk de ontmoeting van de profeet met God op de berg Horeb en de opneming van de profeet in de hemel. Ook al blijft het verhaal in het episodische steken, het inspireerde Mendelssohn in elk geval tot een beschouwend stuk met schitterende koren, gevoelige aria’s en duetten en rijke orkestkleuren. Het geheel is een grandioos bijbels fresco. Al had Mendelssohn zelf nog maar één oratorium gecomponeerd, hij was als dirigent veel bezig met het genre en in de periode van het schrijven dirigeerde hij zowel Haydns Schöpfung als Händels Alexander’s Feast.

In volle romantiek was hij ook degene die opnieuw de belangstelling wekte voor Bachs passiemuziek. Hij was dus heel vertrouwd met het genre en de verhouding van recitatief, koor en aria’s is gewoon meesterlijk evenwichtig. Van navolging kunnen we zeker niet spreken, maar de weidsheid van een Haydn, de dramatiek van Händel en de intensiteit van Bach worden hier zeker geëvenaard. De koren zijn emotioneel bewogen, de orkestratie heel dramatisch op de tekst geschreven met soms prachtige effecten in de houtblazers of een opvallende cello-begeleiding in de aria van Elias in het tweede deel ”Es ist genug! So nimm Herr meine Seele!”.